Predstavljen na Tokijskom EXPO-u ’96, ovaj imerzivni muzej prenio je posjetitelje u stvarnost života jedne kuće pod opsadom. Uz originalne artefakte iz Sarajeva, prikazan je bazični, mentalni i kulturni opstanak kroz improvizirane sisteme grijanja, vode, hrane i struje, korištenjem recikliranih materijala. Sarajevska glumica Amina Begović vodila je posjetitelje kroz interaktivne postavke koje su privukle više od dva miliona ljudi. Muzej je ponudio duboko lično iskustvo, prenoseći univerzalne lekcije o otpornosti, kreativnosti i ljudskoj prilagodljivosti.
Dva mjeseca nakon što je grad totalno zatvoren, postalo je jasno da novu realnost (razaranje, granatiranje, izloženost snajperskoj vatri, protjerivanje, prestanak komunikacija, nemogućnost izlaska iz grada) moramo prihvatiti kao permanentno stanje. Prihvatiti izvrnutu normalnost kao normalnost značilo je promijeniti način mišljenja i prihvatiti da su sve dotadašnje navike izgubljene kao mjerila u međuvremenu nestale civilizacije. U potrebi za ravnotežom smo shvatili da ako oni ruše, mi moramo graditi. I tako je počeo proces uspostavljanja ravnoteže između destrukcije i konstrukcije, straha i slobode, gladi i kreativnosti, hladnoće i rada kao zakona opstanka. Jedini objekat izgrađen u periodu 1992-1996 bio je naša Bosanska kuća. Iste godine kad je Sarajevo deblokirano, gradska uprava Tokija (Tokyo Metropoliten Government) nas je pozvala da Survival Art Museum postavimo na jednom od arhitektonski najmodernijih prostora u svijetu. Prepoznali su da naša Banka znanja na više razina predstavlja iskustvo preživljavanja primjenjivo na bilo koju urbanu sredinu našeg vremena. Htjeli su znati kako preživjeti višegodišnju katastrofu bez mogućnosti saniranja, dok se istovremeno metode terora usavršaju. Tako smo unaprijedili formu svog projekta iz 1992. godine čiji je primarni cilj bio oslobođenje od straha i uspostavljanje protivteže užasu. Uobličavanje izložbe/muzeja je i nama pomoglo da već tada počnemo s pretvaranjem iskustva u znanje.
Ubrzo nakon deblokade Sarajeva, gradska uprava Tokija je pozvala FAMU kao evropske predstavnike na tokijskom EXPO '96. FAMA je tako konačno dobila šansu za ostvarenje svog dugo očekivanog sna da iskustvo sarajevske opsade predstavi svijetu.
Više o tome
Glavni cilj izložbe Survival Art Museum '96 bio je da japanskoj publici (2,5 miliona posjetilaca) predstavi umotvorine građana nastale tokom opsade i pokaže pravo značanje filozofije opsade. Sami artefakti su zbog svoje simbolične i praktične vrijednosti postali oblik umjetnosti i zavrijedili da ih se kao takve i tretira te sačuva za sve eventualne slučajeve postkataklizme. Originalni artefakti su poslani iz Sarajeva i izloženi u okviru moderno dizajnirane futurističke zgrade.
Da bi se ovo iskustvo što autentičnije prikazalo, cijela instalacija je u apstraktnoj formi organizovana kao tipični sarajevski dom gdje su i prostor i objekti mijenjali funkcije kako je odmicala opsada. Posjetitelji su mogli razgledati i upoznavati se s objektima, njihovim porijeklom, svrhom i funkcijom. Raznovrsna japanska publika bila je u mogućnosti da bez verbalnog objašnjenja shvati smisao cjelokupnog prikaza, jer je vizualnost objekata bila dovoljna da objasni svu složenost postavke.
Naznaka:
Svi ovi projekti su kasnije pokazali da je u stvaranju vrijednih priloga tumačenju i učenju o periodu 1991.-1999. u bivšoj Jugoslaviji ovaj metod ključ dokumentovanja događaja. Osim za lokalnu i globalnu edukaciju, ovaj projekat se takođe pokazuje vrijednim prilogom procesima istine i pomirenja, kao i procesu demokratizacije našeg poslijeratnog društva.
| Tema | Opsada Sarajeva 1992–1996. |
|---|---|
| Period istraživanja | 1992-1996. |
| Orginalni format | Namjenski izgrađen paviljon koji rekonstruira život pod opsadom i izlaže originalne artefakte iz Sarajeva. Predstavljen na Tokijskom Expo-u 1996, Art Zona – Atopic Site. |
| Jezik | Japanski, Engleski i Bosanski / Hrvatski / Srpski |
| Projektni sadržaj | Muzejski (izložbeni) paviljon kombinovao je moderan dizajn s recikliranim materijalima s ciljem da apstraktno rekonstruiše tipični sarajevski dom za vrijeme opsade. Svaka prostorija prikazivala je različite aspekte preživljavanja – od originalnih artefakata i inovacija do procesa opskrbe električnom energijom, hranom, vodom i grijanjem. |
| Produkcija | Tokio, Louisville i Sarajevo (1996.) |
| Napomena | Gradska uprava Tokija pozvala je FAMU da na tokijskom EXPO '96 izloži Survival Art Museum u partnerstvu s P3, tokijskom organizacijom za umjetnost i ekologiju. |
