Mapa opsade Sarajeva

Iz neposrednog iskustva opsade proizašao je ovaj jedinstveni kartografski projekat koji dokumentuje fizičku i društvenu geografiju preživljavanja u Sarajevu između 1992. i 1996. godine. Kombinujući svjedočanstva iz prve ruke s vojnim mapama i fotografskim zapisima, mapirane su snajperske zone, izmijenjeni urbani pejzaž, lokacije za uzimanje vode, bašte za preživljavanje, važni objekti, zaštite od snajpera, bolnice, improvizirane transportne rute, mjesta kultunih događanja, i pješački prolazi.

Prvobitno ručno iscrtana, mapa je sada reinterpretirana kao interaktivna platforma koja ne samo da prikazuje život i smrt pod opsadom, već i proširuje razumijevanje opstanka i otpornosti građana Sarajeva. Digitalna mapa omogućuje korisnicima da istražuju označene lokacije i pristupe slojevitom sadržaju o pojedinačnim lokacijama i temama. Oslanjajući se na arhivske materijale iz različitih FAMA projekata, mapa integriše više izvora u jedinstven, pregledan interfejs posebnog modula za prenos znanja.

Među pokušajima vizualiziranja istorije ova mapa je jedinstvena i zbog jedinstvenosti iskustva Sarajeva: jedan evropski grad se na kraju dvadesetog vijeka našao pod najdužom opsadom u istoriji ratovanja. Četiri godine stanovnici nisu mogli izaći iz grada na koji je medijska pažnja čitavog svijeta bila usmjerena 24 sata dnevno.

'Mapa Opsade' je rađena na osnovu dokumenata i fotografija snimljenih tokom blokade, da bi se jednom slikom uspjela prikazati izmijenjena geografija jednog grada izolovanog od ostatka svijeta, iako pred očima medija tog svijeta. Mapa je svjedočanstvo o gradu koji je preživio zahvaljujući tome što je na ruševinama stare stvorio sasvim novu civilizaciju, svjedočanstvo o gradu koji je koristio reciklažu, solarnu energiju, pilule za prečišćavanje vode, satelitske komunikacije. Ova mapa sadrži sve detalje preživljavanja uz opis funkcionisanja objekata od izuzetne važnosti za svaki grad. Mapa pokazuje tajne prolaze, tajne tunele, posebne koridore za kretanje koje je grad izumio da bi se spasio od cjelodnevne snajperske paljbe po svim metama. Mapa pokazuje kako je grad parkove zamijenio baštama, ruže kukuruzom, elektriku srednjevjekovnim lampama, centralno grijanje pećima ručne izrade, vodu iz česme vodom koja se toči samo na određenim mjestima pa zatim prenosi kanisterima, rekreaciju trčanjem pod snajperima, kaloričnu hranu biljkama iz sopstvene bašte, televiziju razgovorima uživo, a umjetnost pretvorio u otpor teroristima.

Kad buduće generacije budu izučavale ovaj fenomen i period raspada Jugoslavije, geografija grada i njegove uslovljenosti opsadom bolje će se razumjeti uz korištenje ove mape.

DODATNI SADRŽAJ

Iz uvodnika Mape opsade objavljene 1996. godine:

"5. aprila 1992. napadnut je glavni grad Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo. Grad koji leži u dolini rijeke Miljacke, okružen planinama na kojima se smjestilo 260 tenkova, 120 minobacača i mnogo oružja manjeg kalibra. Jugoslovenska narodna armija je, potpomognuta lokalnim teroristima, okružila grad i počela stezati omču oko 300.000 stanovnika. 2. maja 1992. grad je potpuno zatvoren. Dio grada je okupiran, a onaj dio koji nije mogao biti osvojen izložen je paljbama granata i artiljerije. Svakog dana grad je gađan sa 4.000 granata a ciljevi su, između ostalih, bili bolnice, muzeji, džamije, crkve, škole, sinagoge, porodilište, biblioteke, kao i mjesta gdje su građani stajali u redovima za hljeb i vodu. Agresor je uništio zgradu glavne pošte, a grad je odsječen od izvora vode, struje, plina. Hrane je ubrzo nestalo. Groblja su se širila. 26. februara 1996. otvaranjem sjevernog ulaza u grad, oslobađanjem Vogošće i Ilijaša, Sarajevo je proglašeno otvorenim gradom. Poslije Dejtonskog sporazuma i dolaska IFOR-a, agresor je počeo napuštati okupirane dijelove grada. Pljačkali su, palili i uništavali sve iza sebe. 19. marta 1996. agresor je napustio okupirani dio grada – Grbavicu – posljednji dio grada po Dejtonskom sporazumu vraćen Vladi BiH. Opsada grada trajala je od 2. maja 1992. do 26. februara 1996. ili 1.395 dana, što je najduža opsada u modernoj istoriji."

KRETANJE KROZ MAPU

Korisnici se mogu slobodno kretati po mapi kako bi istražili njen vizuelni sadržaj. Klikom na označene ikone otvara se „sadržajni paket“ koji pruža dodatna saznanja o odabranoj lokaciji/temi kroz tekst, fotografije i video materijale. Svaki „sadržajni paket“ sadrži sedam univerzalnih kategorija: