Survival Art Museum '94. ('Kuća opstanka '94')


Godina proizvodnje
ljeto 1994.
Lokacija postavke
Trg ispred narodnog pozorišta, Sarajevo, Bosna i Hercegovina
ORIGINALNI Format
Izložbeni paviljon – jedina samostalna građevina izgrađena usred opšte destrukcije. Nastavak projekta Survival Art Museum '92 – Muzej umijeća preživljavanja '92.
Jezik
bosanski i engleski
Tema
Opsada Sarajeva 1992.-1996.: hommage praktičnom, kulturnom i personalnom nivou preživljavanja; prikazivanje i očuvanje inovativnosti, ingenioznosti i kreativnosti običnih građana.
Period istraživanja
1992. – 1994.
Pokrivenost/doseg
Sarajevo pod opsadom i globalno kroz medijske izvještaje i intervjue
Opis
Multimedijska izložba predočava nivoe ličnog, kulturnog i egzistencijalnog opstanka kroz artefakte i inovacije opstanka, skulpture, slike, umjetničke instalacije, modu, nakit i ilustracije.
Napomena
Kuća opstanka '94/Survival Art Museum'94 prikazana je kao dio festivala Baby Universe koji je FAMA organizovala u ljeto '94. Ovo je druga faza projekta iz 1992. koji će kulminirati Muzejom opsade Sarajeva 1992.-1996. čije je otvaranje planirano za 2014. u Sarajevu.
Producent/Kustos
FAMA

FAMA TIM

Autorica / Izvršna producentica
Suada Kapić
Arhitektica
Ognjenka Finci
Dizajn
Amra Zulfikarpasić
Umjetničke instalacije
Milenko Simić, Nedžad Begovic, Enes Sivac, Mustafa Skopljak, Nusret Pašić, Emir Kasumagić
Autorska prava
© FAMA International

Metodologija

Sve one koji posmatraju, uočavaju, upućuju i objašnjavaju mogućnost masovnog uticaja čini svojevrsnom elitom. Ali pogrešnim metodama i nečistim porivima masovni uticaj vremenom može izazvati katastrofalne posljedice. FAMA, prva nezavisna multimedijalna kompanija u bivšoj Jugoslaviji, osnovana je s punom sviješću o osjetljivosti područja u koje ulazimo. Na početku raspada Jugoslavije znali smo da će dokumenati svih vrsta i formata ostati da odlučuju o sudbinama onovremenih i svih budućih generacija. Stoga smo, slijedeći lične principe, odlučili da koristimo metodologiju činjenica, govorne istorije, dokumentovanog dokumenta. Zahvaljujući jedinstvenom talentu za uvid u veliku sliku, razvili smo metodu koja u nekoliko faza omogućuje da se 'očigledno učini vidljivim'.

Faza 1
Uvid. Događaje posmatrati otvorenog uma, s pozicije posmatrača a ne učesnika, registrovati postojeće elemente posmatranog fenomena i potom ih uvezati, uočiti rane znake nastajućeg dominantnog trenda koji će pokrenuti novi proces uzroka i posljedica.

Faza 2
Govorna istorija. Istraživanje nastaviti putem govorne istorije: svaki učesnik posmatranog događaja govori o onom dijelu u kom je sam učestvovao, ne dajući komentare u vezi s drugim učesnicima. Postojeći elementi se snimaju u foto/video formatu.

Faza 3
Strukturiranje istraživanja. Utvrđene činjenice i dokumentovane dokumente o određenom događaju, periodu ili fenomenu složiti u adekvatnu strukturu kojom se znanje o tom događaju, periodu ili fenomenu publici prenosi u njima prihvatljivom formatu. Izostaviti svako upućivanje na zaključak. Čitaocu, gledaocu, učeniku, istraživaču... prepušta se da sami izvode zaključke na osnovu datog formata.

Faza 4
Formatiranje istraživanja. Strukturu pretvoriti u popularni format za masovnu upotrebu (mape, albumi, filmovi, enciklopedija).

Faza 5
Kreiranje edukacijskog paketa. Izučavanje perioda 1991.-1999. je naš jedini prilog njegovom tumačenju: formirali smo edukacijski paket čiji pojedini dijelovi služe za različite stepene edukacije.

Survival Art Museum '94. ('Kuća opstanka '94')

Dva mjeseca nakon što je grad totalno zatvoren, postalo je jasno da novu realnost (razarnje, granatiranje, gađanje snajperom, protjerivanje, prestanak komunikacija, nemogućnost izlaska iz grada) moramo prihvatiti kao permanentno stanje. Prihvatiti izvrnutu normalnost kao normalnost značilo je promijeniti način mišljenja i gubitak svih bivših navika kao mjerila nestale civilizacije. U potrebi za ravnotežom smo shvatili da mi moramo graditi ako oni ruše. I tako je počeo process uspostavljanja ravnoteže između destrukcije i konstrukcije, straha i slobode, gladi i kreativnosti, hladnoće i rada kao zakona opstanka. Dvije godine nakon početka opsade, zahvaljujući kratkoročnom primirju, mi smo Bosansku kuću postavili na trg ispred Narodnog pozorišta. To je bio jedini objekat izgrađen u periodu 1992-1996. Iako bazični reciklirani objekat, to je bio dokaz da i dalje možemo razvijati temu koju smo usred opsade otkrili kao zlatnu žilu. Bilo je važno napraviti još jedan korak ka stvaranju spomenika ljudskoj prirodi i snazi.

O projektu

U Muzeju, jedinoj samostalnoj građevini izgrađenoj tokom rata, bili su izloženi nakit, skulpture, plakati, modne kreacije, šporeti i stripovi – sve ono što predstavlja primjere umijeća preživljavanja nastale tokom opsade, usred baražne i snajperske vatre. Muzej je bio sastavni dio šire inicijative koju je FAMA organizovala tog ljeta – festivala The Baby Universe. Muzej umijeća preživljavanja je bilo malo zdanje ugrubo konstruisano od materijala pronađenih u kasarni Maršal Tito. Bilo je čudno vidjeti taj Muzej ispred Narodnog pozorišta, neoklasične građevine s početka prošlog vijeka koja je ovaj kućerak zaklanjala od snajpera s okolnih brda. U Muzeju: asortiman kreativnih neobičnosti, uglavnom bez očite veze s ratom koji je s vremena na vrijeme bjesnio na samo par metara odatle, koji iskazuje da umijeće preživljavanja ima stav. U godinama koje dolaze sudbinu ovog grada dijelili su mnogi, ali su Sarajlije iskazali posebne sposobnosti preživljavanja. Grad je bio dom onih koji gaje nadu uprkos svemu, onih koji su, suočeni s agresijom i razaranjem, naučili da prepoznaju osnove ljudske egzistencije. U duhu i nadi je Sarajevo zasjalo jače nego ikad.

Predmet našeg istraživanja je istorijski period 1992.-94. u Sarajevu, vrijeme duhovnog otpora, fizičkog i kulturnog opstanka. Survival Art Museum izlaže najinventivnije predmete ručne izrade kao što su peći, svjetiljke, sve što je služilo kao ogrjev, kolica za bježanje od snajpera itd. Drugi dio Muzeja čine svjedočanstva postignuća na polju vajarstva, teatra, izdavaštva, slikarstva, dizajna. Survival Art Museum je postavljen ispod željezne konstrukcije – okvira za Bosansku kuću podignutu u augustu 1992. Katalog Muzeja je knjiga Survival Guide Sarajevo – nauk o načinu opstanka u vrijeme postkataklizme.